สมุนไพรพื้นบ้าน ลูกใต้ใบ

 เป็นพืชชนิดจัดอยู่ในวัชพืชประเภทล้มลุกมีอายุสั้น  มีต้นขนาดเล็ก มีกิ่งก้านสาขามาก ตามลำต้นเรียบไร้ขน มีรสขมใบขนาดเล็กมีผลและดอกออกเรียกกันตามแนวของก้านใบ มักเกิดในไร่นา ตามสวน เป็นพืชที่หาพบได้ง่ายในเขตร้อน อิทิเช่น ไทย ลาว พม่า กัมพูชา เปรู บราซิล สหรัฐอเมริกา หมู่เกาะคาริบเบียน และในทวีฟแอฟริกา

ใบลูกใต้ใบ ใบเป็นใบประกอบแบบขนนกชั้นเดียวปลายคี่ มีใบย่อยประมาณ 23-25 ใบ ลักษณะของใบย่อยเป็นรูปขอบขนานแกมรูปไข่กลับ โคนใบมนแคบ ส่วนปลายใบมนกว้าง ใบมีขนาดกว้างประมาณ 3-4 มิลลิเมตร และยาวประมาณ 5-10 มิลลิเมตร มีก้านใบสั้นมาก และมีหูใบสีขาวนวล ลักษณะเป็นรูปสามเหลี่ยมปลายแหลมเกาะติดอยู่ 2 อัน

ดอกลูกใต้ใบ ดอกเป็นแบบแยกเพศ ดอกมีขนาดเล็กสีขาว มีเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 0.08 เซติเมตร ดอกเพศเมียมักจะอยู่บริเวณโคนก้านใบ ส่วนดอกเพศผู้มักจะอยู่บริเวณส่วนปลายของก้านใบ โดยดอกตัวเมียจะมีขนาดใหญ่กว่าดอกตัวผู้ประมาณ 2 เท่า เกสรตัวผู้มี 3 อัน โคนก้านเกสรเชื่อมกันเล็กน้อย มีอับเรณูแตกอยู่ตามแนวราบ ส่วนกลีบรองและกลีบดอกเป็นรูปไข่ ขอบกลีบมีสีอ่อน

ผลลูกใต้ใบ ลักษณะของผลเป็นรูปทรงกลมแป้น ผิวเรียบมีสีเขียวอ่อนนวล ผลมีขนาดประมาณ 0.15 เซนติเมตร โดยผลมักจะเกาะติดอยู่บริเวณใต้โคนของใบย่อย และอยู่ในบริเวณกลางก้านใบ ผลเมื่อแก่จะแตกเป็นพู 6 พู ในแต่ละพูจะมีเมล็ด 1 เมล็ด ลักษณะของเมล็ด เมล็ดสีน้ำตาล มีลักษณะเป็นรูปเสี้ยว 1 ส่วน 6 ของรูปทรงกลม มีสันตามยาวทางด้านหลัง และมีขนาดเล็กมาประมาณ 0.1 เซนติเมตร

ประโยชน์และสรรพคุณลูกใต้ใบ

1.ช่วยปกป้องตับจากพิษของสารเคมี
2.ช่วยรักษาผู้ป่วยที่เป็นมะเร็งตับให้มีอายุยาวขึ้น
3.ใช้เป็นยาบำรุงร่างกาย 
4.บำรุงธาตุในร่างกาย เจริญอาหาร
5.รักษาโรคตา
6.ช่วยควบคุมและลดระดับน้ำตาลในเลือด
7.ช่วยลดความดันโลหิต
8.แก้ไข้ ลดความร้อน
9.ช่วยลดไข้ทุกชนิด
10.ช่วยรักษามาลาเรีย
11.ช่วยแก้อาการไอ
12.ช่วยแก้หืด
13.ช่วยแก้อาการร้อนในกระหายน้ำ
14.ช่วยขับเหงื่อ ขับปัสสาวะ ช่วยขับเสมหะ
15.แก้ท้องเสีย  แก้ปวดท้อง  ท้องมาน
16.แก้บิด ข้อระดูขาวไข้ประจำเดือนของสตรี
17.รักษาไข้ทับระดู
18.ช่วยบำรุงสายตา ทำให้สายตาดี
19.ช่วยแก้พิษตานซาง
20.แก้น้ำเหลืองเสีย
21.บำรุงตับ
22.รักษาดีซ่าน
23.รักษาอาการปวดข้อ ปวดกระดูก ลดอาการอักเสบ 

รูปแบบและขนาดวิธีใช้ 

•แก้ไข้  ให้นำต้นสด 1 กำมือ ต้มกับน้ำปริมาณ 2 ถ้วยแก้ว จากนั้นเคี่ยวจนเหลือน้ำ 1 1/2 ถ้วยแก้ว รับประทานครั้งละครึ่งถ้วยแก้ว
•รักษาโรคเริม ให้ใช้ลูกใต้ใบประมาณ 5 ใบ ตำผสมกับเหล้าแล้วคั้นเอาแต่นำมา จากนั้นใช้สำลีชุบน้ำยามาแปะตรงที่เป็น
•รักษาอาการปวดข้อ ใช้ยอดอ่อนมาต้มกับน้ำแล้วดื่มรักษาอาการปวดกระดูก ปวดข้อ
•แก้ปวดเมื่อย นำลูกใต้ใบมาล้างน้ำ และสับเป็นชิ้นเล็ก ๆ ตากแดดให้แห้ง ต้มใส่หม้อดิน นำมาดื่มแทนชา
•แก้ไอ นำใบอ่อนของต้นใต้ใบ 1 กำมือ ต้มกับน้ำ 2 แก้ว เคี่ยวจนเหลือน้ำ 1 1/2 แก้วใช้จิบแก้ไอ
•ขับประจำเดือน นำต้นลูกใต้ใบมาต้มกิน ก็จะช่วยปรับสมดุลเลือดลมในร่างกาย ทำให้ประจำเดือนมาเป็นปกติได้
•ไข้ทับระดู ให้นำลูกใต้ใบทั้ง 5 มาล้างน้ำสะอาด นำมาตำผสมเหล้าขาว คั้นเฉพาะน้ำยามาดื่มครั้งละ 1 ถ้วยชา
•บำรุงสายตาให้ใช้ผลต้มดื่มและยังช่วยรักษาโรคตา
•กำจัดพิษออกจากตับ ใช้ต้มดื่มติดต่อกันประมาณ 1 สัปดาห์ ป้องกันไม่ให้ตับถูกทำลายจากสารพิษต่าง ๆ และช่วยบำรุงตับ